سنگان (۲)

 

            امام‌زاده عمادالدين بن نوح بن عقيل بن هادي بن امام زين‌العابدين عليه‌السلام

مزار اين امام‌زاده در ده ميان بر بالاي كوهي بنا شده است. ساختمان آن محقر و عبارت از يك اطاق و يك ايوان است. بر ديوار شرقي آن سنگ قبري است كه اين عبارات بر آن حك شده است:

وفات مرحوم علي اين نجم‌الدين ابن مراد سنجاني.

در درگاه دخولي امامزاده طرف راست سنگي بر ديوار نصب شده و عبارات زير بر آن حك شده است:

وفات مرحوم سعيد نورالله علي سنجاني في غره رمضان سنة اثني خمسين ثمانمايه.

در اطراف بناي امامزاده قبور فراواني است كه نشان مي‌دهد ساكنان از قديم مردگان خود را در اينجا به خاك مي‌سپرده‌اند.

                                                       امامزاده علاءالدين

امامزاده علاءالدين در ده پائين بر سر راه است. جاده از بالاي امامزاده گذر مي‌كند و ساختمان امامزاده طرف چپ جاده مي‌‌افتد. بناي اين امامزاده مستحكم و قديمي است و داراي گنبد است. در جلو در ورودي امامزاده و طرف شرق ساختمان آن ايوان عريضي است و ستونهاي چوبين قطوري در اين ايوانها به كار رفته است.

در اطاق اصلي بنا صندوقي چوبين نسبتاً قديمي قبر را پوشانده است. بر حاشية بالاي آن سورة فتح به شرح حك شده است:

بسم‌الله الرحمن الرحيم – انا فتحنا لك فتحاً مبيناً – تا – و يعذب المنافقين و المنافقات و المنكرين و كان‌الله.

ظاهراً استاد نجار آيات كلام‌الله مجيد را از حفظ نوشته و در نتيجه اشتباهات عجيبي در كتيبه ديده مي‌شود.

بر بدنة شمالي صندوق دو سطر به شرح زير حك شده‌است:

امامزاده امام علاءالدين في ماه محرم تاريخ سنه سبعه ثلثين و تسعمايه- عمل استاد محمد ابن استاد امير بن گت استاد شمس‌الدين ولد محمد.

بر بدنة جنوبي صندوق عبارتي حك شده است كه ظاهراً به لهجة محلي است و چنين خوانده مي‌شود:

جاور امام در وشتر مانه دوش مد سختر.

در جلو ايوان امامزاده علاءالدين دو سنگ قبر بزرگ است كه اين عبارات بر آنها حك شده است:

وفات مرحوم سعيد زين العابدين...... في ماه رمضان ثمانين ثمانمايه وفات مرحوم سعيد بابوروستم بختيار في ماه شعبان ثلاث ثمانين و ثمانمايه.

سنگهاي قبر تكية ده پاييندر مقابل تكية ده پايين در سمت راست جاده به طرف ده سنگان، سنگهاي قبور زيادي ديده مي‌شود كه روي بيشتر آنها به طرف ديوار و پشت آنها به خارج است. بر يكي دو سنگ كه روي آنها به خارج بود عبارات زير حك شده‌بود:

وفات مرحوم شهيد رئيس ميرزار ابن محمد سنجاني في شهر شوال سنة تسع سبعين ....

هذا القبر المرحوم سعيد تاج‌الدين بن ... ابراهيم سنجاني في تاريخ شوال سنة سبعين و تسعمايه.

تاريخ سنگ ديگري از اين قرار بود: في شهر شعبان سنه ثلاث خمسين ثمانمائه.

 داخل تكيهسنگهاي قبور زيادي در بنياد تكيه و پله‌هاي آن بكار رفته، چون زير كار بود مطالبي از آنها خوانده نشد. در لبة حوض كوچك تكيه سنگهايي بود كه اين عبارات بر آنها خوانده شد:

وفات المرحوم سيدمحمدبن‌سيدنعمت‌سنجاني عمل استاد...

وفات المرحوم سعيد... تاج لك... شعبان ثمانين و ثمانمائه.

وفات مرحوم سعيد عباد بن شير علي بن مرحوم پير محمد سنجاني تحريراً في شهر شوال...

سنگي در پلة دوم تكيه قرار دارد ولي خوش خط‌تر از ساير سنگهاست. اين عبارت بر قسمتي است كه از كار بيرون بود:

هذا المرقد المرحوم المغفور الي رحمت‌الله...

                                                          امامزاده قاسم

در محلة سر سنگان بناي قديمي را يكسره خراب كرده و بنائي نوساز به جاي آن ساحته بودند. بنائي است چهارگوشه كه ايواني در سمت قبلي با دو ستون گچكاري و ايواني در طرف مشرق دارد. بناي فعلي را حاج حسن شهباني متوفي1358 شمسي نوسازي كرده است. صندوق قديمي نيز از ميان رفته و صندوقي از آلومينيوم بر سر مرقد نصب كرده‌اند كه تقريباً متصل به ديوار شمالي است. بالاي اين صندوق قنديلي مشبك و دو چراغدان نقرة قلمزدة مشبك است.

خانة متولي پشت بقعه بر بالاي بلندي و مسلط بر بناي فعلي بقعه است. اطراف بقعه چنارستان است و چناري كهنسال 7 شاخه نزديك ايوان قبلي است.

آثار تاريخي ديگر

قلعه‌اي قديمي در شرق سنگان به نام « دز »

قلعه‌اي قديمي سر گردنة پهنه‌سار.

برج سرسو عروسك در پهنه‌سار.

بند دروازه، پشت بند سر پهنه‌سار.